Opakowania aluminiowe pojawiły się pod koniec lat 50. W ciągu ostatnich 60 lat rynek tego rodzaju opakowań odnotował gwałtowny wzrost, osiągając obecnie roczną wartość produkcji przekraczającą 100 miliardów dolarów, a prognozy na rok 2020 wskazują na ponad 136 miliardów dolarów [1]. Puszki i pojemniki metalowe są jednym z najczęściej stosowanych rodzajów opakowań w wielu gałęziach przemysłu i stają się coraz bardziej powszechne w innych, na przykład w przemyśle spożywczym i kosmetycznym.
Od tego czasu opakowania metalowe były nieustannie ulepszane, aby spełniać coraz wyższe normy i wymagania, takie jak na przykład wydłużenie okresu przydatności produktów łatwo psujących się. Jednym z ulepszeń opakowań metalowych przeznaczonych do produktów łatwo psujących się jest wprowadzenie folii i torebek plastikowych. Folie i worki te zapewniają hermetyczność pojemników, zapobiegając przedostawaniu się powietrza i wszelkich zanieczyszczeń do wnętrza pojemnika. W ostatnich latach opakowania z tworzyw sztucznych są coraz częściej zastępowane przez alternatywne rozwiązania biodegradowalne. W ostatnich latach nastąpił znaczny postęp w zakresie biodegradowalnych folii i worków, a ich perspektywy na przyszłość są pozytywne [2] [3].
Historia folii biodegradowalnych
Pomysł wykorzystania naturalnych polimerów do produkcji opakowań ulegających biodegradacji zaczął być traktowany poważnie w latach 80. [5]. Od tego czasu tylko w Stanach Zjednoczonych zarejestrowano ponad 200 000 patentów związanych z opakowaniami biodegradowalnymi [8]. W latach 80. i 90. opakowania biodegradowalne były stosowane w niewielkim stopniu ze względu na kilka poważnych wad. Przedsiębiorstwom nie udawało się zapewnić im wystarczającej / zbyt dużej przepuszczalności powietrza, zapewnić im wystarczającej trwałości, a także miały one spore trudności z dostosowaniem tych opakowań do wielu innych podstawowych kryteriów [4]. Od tamtej pory jednak opakowania biodegradowalne przeszły długą drogę i są coraz częściej stosowane.
Obecne wykorzystanie
Opakowania biodegradowalne stały się bardzo powszechne w przypadku produktów łatwo psujących się. Folie biodegradowalne i jadalne stosuje się w przypadku wielu różnych rodzajów produktów, od śliwek po brokuły [6]. Niedawno wykorzystano je nawet do zapobiegania rozwojowi mikroorganizmów na surowym mięsie. Innym, znacznie mniej znanym zastosowaniem folii biodegradowalnych jest ich wykorzystanie w przypadku kosmetyków lub innych produktów, które należy chronić przed kontaktem z powietrzem. Produkty takie są często pakowane w pojemniki z blachy białej i aluminium, które uszczelnia się za pomocą biodegradowalnych alternatyw. Technika ta jest coraz częściej stosowana i z pewnością będzie się jeszcze bardziej upowszechniać.
Mimo to opakowania biodegradowalne stanowiły w 2016 r. jedynie około 1% wszystkich opakowań plastikowych. Rocznie produkuje się 400 milionów ton tworzyw sztucznych, co oznacza, że w tym samym okresie wyprodukowano około 4 milionów ton opakowań biodegradowalnych [9] [10]. Jest to niewielka część w porównaniu z produkcją tworzyw sztucznych, ale opakowania te pojawiły się na rynku zaledwie niecałe 25 lat temu.
Przyszłe trendy
Przewiduje się, że w ciągu najbliższych 10 lat opakowania biodegradowalne będą coraz częściej stosowane. Fundacja Ellen MacArthur prognozuje, że do 2020 r. produkcja opakowań biodegradowalnych wyniesie 2,5% całkowitej produkcji tworzyw sztucznych. Oznacza to wzrost o 6 milionów ton opakowań biodegradowalnych, czyli około dwukrotny wzrost w porównaniu z rokiem 2016 – to znaczący skok w ciągu zaledwie 4 lat [9]. Wraz ze wzrostem dostępności opakowań biodegradowalnych i biopolimerów wzrośnie również ich wykorzystanie na rynkach, które dotychczas opierały się głównie na opakowaniach z tworzyw sztucznych. Dotyczy to produktów kosmetycznych, farmaceutycznych oraz łatwo psujących się. Rosnąca tendencja do stosowania pojemników aluminiowych będzie również szła w parze ze wzrostem popularności folii i torebek biodegradowalnych. W najbliższych latach jest więcej niż prawdopodobne, że jeszcze większa część rynku będzie korzystać z metalowych pojemników wielokrotnego użytku w połączeniu z opakowaniami biodegradowalnymi.
Równolegle z rosnącym wykorzystaniem opakowań biodegradowalnych prowadzi się coraz więcej badań w tej dziedzinie. W ciągu ostatnich 20 lat liczba publikacji dotyczących opakowań do żywności wzrosła ponad siedmiokrotnie [11]. Jednym z głównych przedmiotów tych badań są opakowania aktywne. Niektóre opakowania oferują funkcje wykraczające znacznie poza zwykłe przechowywanie żywności. Jako najnowszy przykład w tej dziedzinie można wymienić przeciwutleniacze zawarte w biopolimerach, które usuwają tlen z opakowań, oraz niektóre olejki eteryczne dodawane do opakowań, działające jako środki przeciwbakteryjne [4] [6] [7]. To tylko niektóre z najnowszych technologii, nad którymi wciąż trwają badania i które mają pojawić się na rynku w najbliższych latach.
Ogólnie rzecz biorąc, można dostrzec pozytywne tendencje zarówno w przypadku opakowań metalowych, jak i biodegradowalnych. Biorąc pod uwagę ciągłe udoskonalanie opakowań biodegradowalnych, mogą one z powodzeniem stać się preferowanym rozwiązaniem w porównaniu z tworzywami sztucznymi. Byłby to ogromny krok w kierunku ochrony środowiska oraz poprawy bezpieczeństwa żywności i zdrowia.
Dowiedz się więcej o opakowaniach biodegradowalnych i ekologicznych.
Bibliografia
- [1] Marketsandmarkets (2015) Rynek opakowań metalowych według rodzaju (puszki, nakrętki i zamknięcia, beczki i bębny oraz inne), surowca (stal, aluminium i inne) oraz zastosowania (żywność, napoje, opieka zdrowotna, higiena osobista i inne) – trendy i prognozy do 2020 r. – USA: marketsandmarkets.com
- [2] Cosper, Alex. „Pojemniki kosmetyczne z blachy białej i aluminium – kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem”. Desjardin, 19 grudnia 2016 r., www.desjardin.fr/en/blog/tinplate-and-aluminum-cosmetic-containers-sustainability-considerations.
- [3] Ivonkovic A, Zeljko K, Talic S, Lasic M (2017): Opakowania ulegające biodegradacji w przemyśle spożywczym. Journal of Food Safety and Food Quality, 68: 26–38.
- [4] Sen, Chandani. „Food Process Engineering: Emerging Trends in Research and Their Applications”. Food Process Engineering: Emerging Trends in Research and Their Applications, pod redakcją Madhuswety Das, Apple Academic Press, 2016, s. 1–24.
- [5] „Wprowadzenie do tworzyw biodegradowalnych”. Craftech Industries, 7 kwietnia 2017 r., www.craftechind.com/introduction-biodegradable-plastics/.
- [6] Scetar, Mario i Mario, Kurek i Kurek, Mia i Galić, Kata i Kata. (2010). Trendy w pakowaniu owoców i warzyw – przegląd. Chorwackie czasopismo poświęcone technologii żywności, biotechnologii i żywieniu. 5. 69–86.
- [7] Frédéric Debeaufort, Jesùs-Alberto Quezada-Gallo i Andrée Voilley (1998) „Edible Films and Coatings: Tomorrow's Packagings: A Review”, Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 38:4, 299–313.
- [8] Zdjęcie https://patents.google.com/?q=biodegradable&q=package&oq=biodegradable+package
- [9] Van der Oever, Martien i in. Tworzywa sztuczne pochodzenia biologicznego i ulegające biodegradacji – fakty i dane. Food & Biobased Research – Wageningenur, 2017, www.wur.nl/upload_mm/1/e/7/01452551-06c5-4dc3-b278-173da53356bb_170421%20Report%20Bio-based%20Plastic%20Facts.pdf.
- [10] Qualman, Darin. „Globalna produkcja tworzyw sztucznych w latach 1917–2050”. Darrin Qualman, 17 grudnia 2017 r., www.darrinqualman.com/global-plastics-production/.
- [11] Han, J., Ruiz-Garcia, L., Qian, J. i Yang, X. (2018), Opakowania żywności: kompleksowy przegląd i przyszłe trendy. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 17: 860–877.
